Μεσογειακή διατροφή, οικονομική κρίση και η νέα μελέτη PREDIMED

Τον περασμένο μήνα πραγματοποιήθηκε στη Ρώμη το συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, που αφορούσε την πρόληψη των καρδιοαγγειακών νοσημάτων (EuroPrevent 2013). Η σημαντικότερη νέα μελέτη που συζητήθηκε ήταν η PREDIMED, πρόσφατα δημοσιευμένη στο New England Journal of  Medicine, η οποία  είναι η καλύτερα μέχρι σήμερα σχεδιασμένη μελέτη διατροφής και η οποία έδειξε όχι μόνο τη γνωστή αξία της μεσογειακής διατροφής στην πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων, αλλά και την υπεροχή της έναντι της διατροφής με χαμηλά λιπαρά, της διατροφής δηλαδή που συστήνουν επίσημα και επίμονα σήμερα οι καρδιολογικές εταιρείες στον δυτικό κόσμο. Το κόστος επίσης της μεσογειακής διατροφής συζητήθηκε με φόντο την οικονομική κρίση των χωρών του ευρωπαϊκού νότου και η προσεκτική μελέτη των δεδομένων έρχεται να καταρρίψει το μύθο ότι η μεσογειακή διατροφή είναι ακριβότερη από οποιαδήποτε άλλη. Επίσης φάνηκε από τα στοιχεία και αυτής της μελέτης, το πόσο μπορεί να συμβάλει στην οικονομία γενικά του ευρωπαϊκού νότου και ειδικά της πατρίδας μας η συστηματική και εντατική ανάπτυξη προϊόντων μεσογειακής διατροφής.

Η μεσογειακή διατροφή έγινε διάσημη με την περίφημη μελέτη των επτά χωρών (1958-1964). Σε αυτή φάνηκε πως οι περιοχές της μεσογείου είχαν πολύ λιγότερους θανάτους, καρδιαγγειακά επεισόδια αλλά και καρκίνους από περιοχές της Βόρειας Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτό αποδόθηκε κυρίως στο ριζικά διαφορετικό τρόπο διατροφής αυτών των λαών. Αλλά και ανάμεσα στις περιοχές της μεσογείου υπήρχαν διαφορές, με την Κρήτη να ανακηρύσσεται πρώτη στον κόσμο στη μακροζωία αλλά και στην υγεία των κατοίκων, τόσο για τα καρδιαγγειακά, όσο και για τα κακοήθη νοσήματα. Εκατοντάδες μελέτες στη συνέχεια επιβεβαίωσαν την αξία της μεσογειακής διατροφής, μεταξύ των οποίων σημαντικότερη είναι ηLyon Diet Heart Study, η οποία έδειξε εντυπωσιακά καλύτερη πορεία των ασθενών που ακολούθησαν τη μεσογειακή διατροφή μετά από ένα οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου. Η μεσογειακή επομένως διατροφή φαίνεται να συμβάλει σημαντικά τόσο στο να μην εμφανισθεί ένα καρδιαγγειακό επεισόδιο (πρωτογενής πρόληψη), όσο και στην καλή πρόγνωση των αρρώστων με καρδιαγγειακά νοσήματα (δευτερογενής πρόληψη).

Η μεσογειακή διατροφή δεν είναι διατροφή με χαμηλά λιπαρά. Εκείνο που κυρίως τη χαρακτηρίζει είναι η μεγάλη κατανάλωση ελαιόλαδου. Στην διαφορά στην κατανάλωση ελαιόλαδου, αλλά και ξηρών καρπών ουσιαστικά βασίστηκε και η πρόσφατη μελέτη PREDIMED. Οι Κρητικοί την εποχή της μελέτης των επτά χωρών έτρωγαν επίσης πολλές ελιές και πολλούς ξηρούς καρπούς. Έτρωγαν λίγο κρέας μέσα στο χρόνο, κυρίως τις γιορτές, αλλά κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες  γαλακτοκομικών προϊόντων από τα αιγοπρόβατα, όπως γάλα, γιαούρτι και κυρίως τυριά, τα οποία βέβαια δεν ήταν «light». Επίσης δεν τους έλλειπαν και τα αλλαντικά, κυρίως λουκάνικα. Oι Κρητικοί, αντίθετα με τις σύγχρονες οδηγίες της Ευρωπαϊκής και της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας που συστήνουν να αποφεύγουμε το αυγό, αλλά να τρώμε την κότα, έτρωγαν πολλά αυγά, σε καθημερινή βάση και σπάνια τις κότες, που τις είχαν κυρίως για να κάνουν αυγά. Μερικές φορές μάλιστα ένα κύριο γεύμα μπορεί να είχε τέσσερα ή και οκτώ αυγά, τηγανισμένα με ελαιόλαδο, μόνα τους ή μαζί με διάφορα χορταρικά (η γνωστή στραπατσάδα). Στα χωριά μάλιστα έκαναν και αγώνες, ποιος μπορεί να φάει τα περισσότερα. Ένας γέροντας μου έλεγε, (για αυτό το άρθρο έκανα και προσωπική συζήτηση με αρκετούς υπερήλικες Κρητικούς), πως κάποιος συγχωριανός του κατάφερε να φάει 30 αυγά τηγανιτά και να σπάσει κάθε γνωστό ρεκόρ στην περιοχή του! Συχνά επίσης οι Κρητικοί κατανάλωναν σαλιγκάρια (κοχλιούς) και κυνήγι. Όλα αυτά βέβαια μαζί με πολλά χόρτα, όσπρια, λαχανικά και φρούτα εποχής, καθώς και βότανα και μπαχαρικά της εκπληκτικής κρητικής γης. Το κρασίσχεδόν πάντα συνόδευε κάθε γεύμα, μαζί με σταρένιο και κρίθινο ψωμί. Το μέλι, οι σταφίδες και τααποξηραμένα σύκα ήταν τα συνηθισμένα τους «επιδόρπια». Το αλάτι ήταν άφθονο παντού, απαραίτητο για ανθρώπους με βαριά χειρονακτική εργασία, ιδιαίτερα στις θερμές εποχές του χρόνου.  

Εκείνο που επίσης εντυπωσιάζει στην κρητική διατροφή είναι η πολύ μικρή κατανάλωση ψαριών, αντίθετα με άλλες περιοχές της Μεσογείου. Ακόμα και στην Ικαρία που πρόσφατα χαρακτηρίστηκε σαν περιοχή με πολλούς αιωνόβιους, η κατανάλωση ψαριού δεν είναι μεγάλη. Εκείνο που και πάλι χαρακτηρίζει τον τρόπο διατροφής στην Ικαρία είναι η μεγάλη κατανάλωση ελαιόλαδου. Μάλιστα μια σχετικά πρόσφατη μελέτη της Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου της Αθήνας έδειξε και μια ιδιαίτερα ευχάριστη συσχέτιση της κατανάλωσης λαδιού με τις υψηλές ερωτικές επιδόσεις των ηλικιωμένων στην Ικαρία, αν και οι Κρητικοί δεν πρέπει να πηγαίνουν πίσω. Βέβαια αυτό εν μέρει οφείλεται και στον τρόπο ζωής και τον χαρακτήρα των κατοίκων, γιατί είναι γνωστό πως ο καλύτερος εραστής είναι ο ξέγνοιαστος και ανέμελος. Ο τρόπος ζωής γενικά των λαών της Μεσογείου με το περπάτημα, τη χειρονακτική εργασία, τους χορούς, την εξωστρέφεια και τους ισχυρούς οικογενειακούς και κοινωνικούς δεσμούς, έδενε με μια πλούσια, νόστιμη και χαρούμενη διατροφή με όλα της τα λιπαρά! Κανένας βέβαια δεν έκανε «δίαιτα», μιας και πρακτικά δεν υπήρχε πρόβλημα παχυσαρκίας. Υπήρχαν κάποιοι θηριώδεις Κρητικοί, αλλά όχι «παχύσαρκοι».

Η διατροφή με χαμηλά λιπαρά ανακηρύχθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες σαν η υγιεινότερη διατροφή τις τελευταίες δεκαετίες, μετά την ενοχοποίηση της χοληστερίνης σαν το μεγαλύτερο κίνδυνο για την Αμερικανική κοινωνία μέχρι τουλάχιστον την εμφάνιση του Μπιν Λάντεν. Ένας κόσμος που κατανάλωνε τεράστιες ποσότητες trans λιπαρών, και θερμίδων από κατεργασμένους υδατάνθρακες και ζάχαρη, πίστεψε, μετά από μια συστηματική πλύση εγκεφάλου και χωρίς καμία επιστημονική τεκμηρίωση, πως η χοληστερίνη και γενικώς τα λίπη είναι η αιτία της έξαρσης των καρδιακών επεισοδίων αλλά και της παχυσαρκίας στη χώρα. Παράλληλα, οι αλυσίδες καταστημάτων fast food συνέχισαν να επεκτείνονται σε όλο τον κόσμο, σαν ένα όπλο μαζικής καταστροφής, καθώς αντικαθιστούσαν υγιεινούς παραδοσιακούς τρόπους διατροφής με τοξικά τρόφιμα, γεμάτα trans λιπαρά, άχρηστες θερμίδες και τεράστιες ποσότητες από αλάτι. Έτσι σήμερα στις ΗΠΑ είναι εντυπωσιακή η συνύπαρξη των δύο ακραίων διατροφικών προτύπων, τοξικά hamburgers μαζί με fried chips και king size αναψυκτικά από τη μια και νευρωτική φυτοφαγία από την άλλη. Το 1997, το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των Ηνωμένων Πολιτειών πρότεινε τη DASH diet, μια δίαιτα που δημιουργήθηκε από επιτροπή ειδικών για την αντιμετώπιση της υπέρτασης (Dietary Approaches to Stop Hypertension). H DASH diet περιλαμβάνει απίστευτα πολλές ημερήσιες ποσότητες και μερίδες δημητριακών, λαχανικών και φρούτων, ελάχιστο επιτρεπτό αλάτι στα τρόφιμα και ελάττωση μέχρι εξαφανίσεως της χοληστερίνης, των κορεσμένων λιπών και του κόκκινου κρέατος από τη διατροφή. Η κύρια πηγή των λίγων λιπαρών είναι τα φυτικά έλαια, ενώ οι θερμίδες πρέπει να προέρχονται κυρίως από υδατάνθρακες. 

Την ίδια εποχή κάνουν την εμφάνισή τους και πολλές άλλες δίαιτες χαμηλών λιπαρών, συνήθως αυστηρότερες από την DASH, από διάφορους επίσημους οργανισμούς και μεμονωμένους «ειδικούς». H βιομηχανία τροφίμων προσαρμόζεται αμέσως και κατακλύζει τα super markets με light  προϊόντα χαμηλών λιπαρών που διαφημίζονται ανάλογα στα μέσα ενημέρωσης. Οι ιατρικές εταιρείες, μεταξύ τους και η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία, η μια μετά την άλλη, συστήνουν τη δίαιτα DASH, όχι μόνο για την υπέρταση, αλλά και γενικά στη πρόληψη των καρδιαγγειακών και του καρκίνου, στην παχυσαρκία, στο διαβήτη, στο μεταβολικό σύνδρομο και τελικά σε πάσαν νόσον και μη νόσον! Φέτος για τρίτη συνεχή χρονιά η δίαιτα DASH, ανάμεσα σε σύνολο 29, ανακηρύχτηκε από επίσημη επιτροπή ειδικών, η καλύτερη δίαιτα για όλο τον πληθυσμό! Δεύτερη σε αυτά τα καλλιστεία με δίαιτες ήρθε μια ακόμα περισσότεροχοληστερινοφοβική δίαιτα, η TLC (Therapeutic Lifestyle Changes). Η δική μας, η «Mediterranean Diet», κατατάχθηκε από τους «ειδικούς» στην τρίτη θέση, μαζί όμως με δυο άλλες δίαιτες χαμηλών λιπαρών, εξίσου ξενέρωτες με τις δυο πρώτες (την Mayo Clinic diet και την Weight Watchers). Μάλιστα, για να μη σπάει την ομοιομορφία, η Μεσογειακή δίαιτα παρουσιάστηκε σαν δίαιτα επίσης χαμηλών λιπαρών, με light γαλακτοκομικά προϊόντα! Παρ’ όλα αυτά, ευτυχώς στις ΗΠΑ η πραγματική μεσογειακή δίαιτα χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης από πολλούς γιατρούς και διατροφολόγους, οι οποίοι υποδέχθηκαν με μεγάλο ενθουσιασμό τα αποτελέσματα της μελέτης PREDIMED.

Η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία, παρά το πλήθος των μελετών που δείχνουν την αξία της Μεσογειακής διατροφής στην απώλεια βάρους, στο μεταβολικό σύνδρομο, στην πρόληψη και θεραπεία των καρδιοπαθειών και του διαβήτη, για να μη πούμε πάλι και για τη βελτίωση των ερωτικών επιδόσεων,προτείνει και αυτή δίαιτα χαμηλών λιπαρών και χοληστερίνης στα γνωστά αμφιλεγόμενα «guidelines». Και αυτό, παρ’ ότι περιλαμβάνει στους κόλπους της τις Μεσογειακές χώρες και τη Γαλλία με το περίφημο «Γαλλικό παράδοξο». Το Γαλλικό παράδοξο (French paradox), που ίσως δεν είναι καθόλου παράδοξο, ούτε μόνο Γαλλικό,  καθώς ισχύει και σε άλλες χώρες, στεναχωρεί χρόνια τώρα τους υποστηρικτές της κάθε ανούσιας, άνοστης και αφύσικης δίαιτας χαμηλών λιπαρών. Οι Γάλλοι τρώνε μεγάλες ποσότητες λιπαρών, κυρίως πολύ παχιά τυριά, ομολογουμένως νοστιμότατα, και ζουν περισσότερο και με πολύ λιγότερες καρδιοπάθειες από άλλους στερημένους λαούς. Η εξήγηση για το κόκκινο κρασί των Γάλλων δεν μπορεί να δικαιολογήσει το «φαινόμενο». Άλλωστε φαίνεται πως κάθε κρασί ή οινοπνευματώδες σε μικρές ποσότητες έχει την ίδια ευεργετική δράση. Οι Αμερικανίδες δηλώνουν πως ζηλεύουν τις Γαλλίδες, που καλοτρώνε κάθε είδους λιπαρό και παραμένουν αδύνατες και κομψές, ενώ αυτές, οι περισσότερες παχουλές ή  τετράπαχες, αγωνιούν επί ώρες μπροστά στην τηλεόραση, παρακολουθώντας ειδικά προγράμματα για να μαγειρέψουν με βάση τη DASH και τις άλλες νερόβραστες δίαιτες. Ζούνε πραγματικά έναν εφιάλτη στην κουζίνα, προσπαθώντας να κοντρολάρουν τόσα δημητριακά, λαχανικά και φρούτα, που αφού τα φάνε ενδέχεται να έχουν για ώρες μετεωρισμό ή και διάρροια. Δυστυχώς, όταν πεινάει κανείς, όσες σαλάτες και φρούτα να φάει, αντί για αίσθημα κορεσμού θα έχει αίσθημα τυμπανισμού. Το ίδιο συμβαίνει με τα light γαλακτοκομικά, όπως τα γιαουρτάκια 2% που τρώνε όλοι οι παχουλοί. Σε αφήνουν πεινασμένο για να στραφείς σε ότι πρόχειρο φαγητό για να χορτάσεις.  Ευτυχώς, νέες μελέτες δείχνουν πως το κόκκινο κρέας και το ζωικό λίπος, όταν δεν είναι σε μεγάλες ποσότητες, δεν φαίνεται να προδιαθέτουν σε καρδιοπάθειες. Τα επεξεργασμένα προϊόντα κρέατος και λίπους (αλλαντικά κλπ) φαίνεται να είναι τα πραγματικά ανθυγιεινά, κυρίως όταν καταναλώνονται συχνά. Ο άνθρωπος, είτε μας αρέσει είτε όχι, ανήκει στα παμφάγα όντα και οι ακραίες αποκλίσεις στη διατροφή έχουν σοβαρές συνέπειες στην υγεία.

Η μελέτη PREDIMED (Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet), είναι κατά τους ειδικούς η καλύτερα μέχρι σήμερα σχεδιασμένη μελέτη διατροφής. Χρηματοδοτήθηκε από το υπουργείο Υγείας της Ισπανίας και άλλους χορηγούς. Περιέλαβε 7447 άντρες και γυναίκες, 50-80 ετών, χωρίς εγκατεστημένη καρδιοαγγειακή νόσο, αλλά με ισχυρούς παράγοντες κινδύνου. Η μελέτη σταμάτησε στο τέλος του πέμπτου χρόνου παρακολούθησης, όταν φάνηκε μια σημαντικά μικρότερη (30%) εμφάνιση καρδιοαγγειακών επεισοδίων σε εκείνους που ακολουθούσαν μεσογειακή δίαιτα, είτε με βάση το ελαιόλαδο είτε  με ξηρούς καρπούς, συγκριτικά με εκείνους που ακολουθούσαν δίαιτα χαμηλών λιπαρών. Αξιοσημείωτο είναι πως και οι της μεσογειακής διατροφής και εκείνοι των χαμηλών λιπαρώνκατανάλωναν την ίδια ποσότητα σε ψάρι. Είναι εντυπωσιακό με πόσο ενθουσιασμό έγιναν δεκτά τα αποτελέσματα της μελέτης PREDIMED στις Ηνωμένες Πολιτείες από τον ιατρικό κόσμο αλλά και τα μέσα ενημέρωσης και το διαδίκτυο. Σαν ολόκληρη η αμερικανική κοινωνία να περιμένει να απελευθερωθεί από τη σκλαβιά και τα βασανιστήρια  της διατροφής των χαμηλών λιπαρών. «Είμαστε λάθος! Το θέμα είναι να χρησιμοποιούμε τα σωστά λιπαρά». «Η διατροφή με λίγα λιπαρά και πολλούς υδατάνθρακες μας παχαίνει και μας αρρωσταίνει!». «Τα φυτικά πολυακόρεστα έλαια που χρησιμοποιούμε είναι τοξικά!». Αυτά είναι μερικά από τα σχόλια γιατρών και διατροφολόγων στις ιατρικές ιστοσελίδες. Πριν λίγες μέρες, στο περιοδικό τηςΑμερικανικής Εταιρείας Διατροφής, (American Society of Nutrition), δημοσιεύθηκε μια ανασκόπηση που συμπεραίνει πως η επίδραση των διαιτητικών λιπών στα επίπεδα της χοληστερίνης έχει υπερεκτιμηθεί και οι οδηγίες πρέπει να αναθεωρηθούν. Οι κακές επιδράσεις στην υγεία οφείλονται στα πολυακόρεστα έλαια και στην επεξεργασία του κρέατος και όχι στα κεκορεσμένα λίπη. Από την άλλη πλευρά, η σε ευρεία κλίμακα αντικατάσταση των κεκορεσμένων λιπαρών με υδατάνθρακες συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στην επιδημία παχυσαρκίας και διαβήτη στη χώρα. 

Είναι η μεσογειακή και γενικότερα η υγιεινή διατροφή πιο ακριβή από εκείνη των χαμηλών λιπαρών ή από εκείνη του έτοιμου φαγητού; Ένα ερώτημα που απασχόλησε τους συνέδρους στο Europrevent 2013 στη Ρώμη, με αφορμή την οικονομική κρίση. Στη μελέτη PREDIMED, το ημερήσιο κόστος της μεσογειακής διατροφής με το κόστος εκείνης των χαμηλών λιπαρών δεν είχε ουσιαστική διαφορά.  Η περίπλοκη  όμως και απαιτητική δίαιτα DASH κοστίζει πολύ περισσότερο. Εκείνο που ανεβάζει γενικά το κόστος της Μεσογειακής διατροφής είναι η κατανάλωση σε ψάρι. Υπάρχουν όμως και φτηνά υγιεινά ψάρια, ενώ η συχνή κατανάλωσή τους δεν είναι απαραίτητη στα πλαίσια της μεσογειακής διατροφής, όπως φαίνεται από το Κρητικό πρότυπο. Το ίδιο όφελος μπορεί να έχει κανείς από πλήθος διαφορετικών τροφών. Τα λαχανικά και τα φρούτα, όταν είναι εποχής, περίοδο που έχουν και τη μεγαλύτερη θρεπτική αξία, δεν είναι ακριβά. Τα αυγά, όπως έχω ξαναγράψει, είναι μια εξαιρετική, φθηνή τροφή, κατάλληλη για όλους (βλέπε άρθρο: αυγά, ψέματα και χοληστερίνη). Πρόσφατη και μεγαλύτερη μέχρι σήμερα μελέτη για τα αυγά δε βρήκε κανένα κίνδυνο ακόμα και στην καθημερινή τους κατανάλωση. Το έτοιμο φαγητό είναι πολύ ακριβότερο και βέβαια πιο παχυντικό και πιο ανθυγιεινό. Για όσους δεν προλαβαίνουν να μαγειρέψουν υπάρχει και υγιεινό «γρήγορο» φαγητό. Ένα πλήρες παραδοσιακό γιαούρτι με ξηρούς καρπούς, μια χωριάτικη σαλάτα με φέτα, ένα παραδοσιακό σάντουιτς ακόμα και στο δρόμο, ή και δυο αυγά, τηγανισμένα σε ελαιόλαδο, είναι μερικά πλήρη γεύματα, που δεν χρειάζονται χρόνο προετοιμασίας, για να μη θυμηθούμε το σκέτο ψωμί και λάδι, ελιές και τυρί με όλα του τα λιπαρά των παλιών. Όρεξη να υπάρχει! Είναι λάθος πως οι φτωχοί τρώνε ανθυγιεινά για οικονομικούς λόγους. Οι φτωχοί Έλληνες του 60 ήταν πρώτοι σε καρδιαγγειακή υγεία και επιβίωση, ενώ στην εποχή της αφθονίας και της απληστίας βρέθηκαν στη 18^η θέση. Είναι θέμα μόρφωσης, πληροφόρησης και ψυχικής διάθεσης. Το άγχος και η  απογοήτευση σπρώχνουν σε κακές διατροφικές συνήθειες, στο κάπνισμα και στη κατάχρηση αλκοόλ, σε μια προσπάθεια άμεσης ευχαρίστησης που προσφέρει ο κάθε είδους εθισμός. Κανένας επίσης δε χρειάζεται συμπληρώματα διατροφής όταν τρέφεται σωστά.                                       

 Σε μια περίοδο βαθειάς οικονομικής κρίσης για τη χώρα μας, το ανανεωμένο ενδιαφέρον όλου του κόσμου για την μεσογειακή διατροφή, μετά και τη μελέτη PREDIMED, δίνει μια θαυμάσια ευκαιρία για μεγαλύτερη ανάπτυξη εκλεκτών αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων, για την κάλυψη σε φθηνές τιμές της εσωτερικής αγοράς και παράλληλα για αύξηση των εξαγωγών. Έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, ελιές, τυριά, γιαούρτι, κρασιά, ξηροί καρποί, μέλι και άλλα πολλά προϊόντα της ελληνικής γης είναι ιδιαίτερα αγαπητά σε όλο τον κόσμο. Υπάρχουν τεράστιες αγορές στις ΗΠΑ, στην Κίνα και αλλού, που αναζητούν τέτοια προϊόντα. Μη περιμένουμε πότε θα έχουμε παραγωγή από κοιτάσματα ορυκτών για να πλουτίσουμε. Το πετρέλαιο συχνά φέρνει πολέμους και δυστυχία, το ελαιόλαδο, από το δέντρο της ειρήνης και της σοφίας, έχει μόνο καλά να δώσει σε όλους. Το φαγητό είναι απόλαυση και ενώνει τους ανθρώπους.

Όλη η λάθος διατροφή των χαμηλών λιπαρών στηρίχθηκε πάνω στον αδικαιολόγητο φόβο της χοληστερίνης. Πρόθυμοι και με υπερβάλλοντα ζήλο συνεργάτες της βιομηχανίας φαρμάκων και της βιομηχανίας τροφίμων, από τον ακαδημαϊκό ιατρικό χώρο, τρόμαξαν και εξακολουθούν να τρομάζουν τον κόσμο για λάθος πράγματα.  Είναι κρίμα επίσης, μεσογειακοί λαοί με το φυσικό προνόμιο του ελαιόλαδου, να χρησιμοποιούν ανθυγιεινά λιπαρά, όπως είναι οι μαργαρίνες, με προσθήκη στερολών, επειδή μειώνουν τη χοληστερίνη. Παρά το τεράστιο εμπορικό ενδιαφέρον για αυτά τα τρόφιμα, καμία μελέτη δεν κατάφερε να παρουσιάσει όφελος για την υγεία από την κατανάλωσή τους. Κάποιοι στατινολάγνοι επιστήμονες έφθασαν στο σημείο να προτείνουν στα καταστήματα fast food να προσφέρονται και στατίνες σαν επιδόρπιο, ενώ μερικές αλυσίδες super markets  στις ΗΠΑ χαρίζουν τα ίδια φάρμακα στην έξοδο. Όμως, όπως λέει ο διάσημος Γάλλος ερευνητής και πρωτεργάτης της μελέτης Lyon, Serge Renaud, σε άρθρο του στο Lancet με τίτλο «από το Γαλλικό παράδοξο μέχρι το Κρητικό θαύμα»: Μη ψάχνετε για ένα χάπι που αντικαθιστά την Κρητική διατροφή. Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα.        

«Don’t look for a pill that replaces the Cretan diet. There is no such thing.»

Αναφορές 

1. Estruch R, Ros E, et al. Primary prevention of  cardiovascular disease with a Mediterranean diet. PREDIMED primary prevention trial. N Engl J Med 2013

2. Keys, Ancel. Seven Countries: A multivariate Analysis of  Death and Coronary Heart Disease. Harvard University Press 1980 

3. De Lorgeril M, Salen P, et al. Mediterranean diet, traditional risk factors, and the rate of cardiovascular complications after myocardial infarction. Final report of the Lyon Diet Heart Study. Circulation 1999  

4. Lutsey PL, Steffen LM, et al. Diatery intake and the development of the metabolic syndrome. Circulation 2008

5. Dhingra R, Sullivan L, et al. Soft drink consumption and risk of developing cardiometabolic risk factors and the metabolic syndrome in middle aged adults in the community. Circulation 2007

6. Mente A, de Koning L, et al. A systematic review of the evidence supporting a causal link between diatery factors and coronary heart disease. Arch Intern Med 2009

7. Micha R, Wallace SK, et al. Red and processed meat consumption and the risk of incidence coronary heart disease, stroke and diabetes mellitus. A systematic review and meta-analysis. Circulation 2010

8. Egg consumption and risk of coronary heart disease and stroke – response meta-analysis of prospective cohort studies. BMJ 2013 

9. Lawrence GD. Dietary fats and health: Dietary recommendations in the context of scientific evidence. Adv Nutr 2013

10. Έλενα Παπαβάντη. Μεσογειακή διατροφή και κρίση: Αλήθειες και ψέματα. Εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ 16/01/2013

11. Serge Renaud: from French paradox to Cretan miracle. Lancet 2000.

Πηγή¨http://www.ntellos.gr

Υγεία for free

Η οικονομική κρίση είναι εδώ. Διάβαζα προ ημερών σε ένα αμερικάνικο site συμβουλές για να αντιμετωπίσει κάποιος την κρίση. Βλέπετε οι αμερικάνοι προηγήθηκαν και έχουν ..την πείρα. Έλεγε π.χ. ότι κάποιοι κάτοικοι του Los Angeles που βρέθηκαν εν μια νυκτί χωρίς σπίτι, κράτησαν το βαν των εκδρομών και την συνδρομή του γυμναστηρίου που έτσι και αλλιώς ήταν πληρωμένη, πολλών για τα επόμενα χρόνια. Ύπνος λοιπόν στο τροχόσπιτο, γυμναστική και μπάνιο στο γυμναστήριο και μετά το κουστουμάκι Armani που είχε μείνει από τις καλές εποχές και στο γραφείο, όσοι ακόμα είχαν δουλειά. Παραδεχόταν ότι αυτές οι συνδρομές γυμναστικής έσωσαν την ψυχική ισορροπία  κάποιων ανθρώπων μπροστά στην μεγάλη ανατροπή στη ζωή τους. Μέσα λοιπόν στις οικονομικές συμβουλές, που έδινε ήταν και το «stay healthy», μείνετε υγιής. Μεγάλη αλήθεια οικονομική και ψυχική.

Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι είναι επώδυνα όσα συμβαίνουν στη ζωή των περισσοτέρων μας, αλλά πολεμήστε. Ένας τρόπος είναι να αρχίσουμε να ξεκαθαρίζουμε ποιες υπηρεσίες και αντικείμενα είναι απολύτως απαραίτητα και ποια μπορούμε να αποχωριστούμε η να σταματήσουμε. Αν λοιπόν η συνδρομή στο γυμναστήριο έληξε, μην την ανανεώνετε, βγείτε περπατήστε, τρέξετε. Σίγουρα θα νοιώσετε καλύτερα, οι ενδορφίνες που θα πλημμυρίσουν το σώμα θα σας ανεβάσουν για να αντιμετωπίσετε τα δύσκολα και να απολαύσετε τα εύκολα. Τίποτα δεν είναι πιο αναζωογονητικό από την αίσθηση ενός λεπτού, ελαστικού και νεανικού σώματος, που είναι έτοιμο να ζήσει κοντά στους άλλους ανθρώπους. Σήμερα υπάρχουν ατελείωτες πληροφορίες στο διαδίκτυο και  στα περιοδικά για free άσκηση που μπορεί να ταιριάξει στη ζωή του καθ’ ενός.

Έχω την τύχη να έχω ένα αλσάκι κοντά στο σπίτι μου που ο δήμος έχει τοποθετήσει από αυτά τα υπαίθρια όργανα γυμναστικής. Τώρα που έχει φτιάξει ο καιρός είναι χαρά Θεού. Σ’ αυτό  το άλσος έκανα τα πρώτα βήματα περπατήματος/άσκησης πριν πολλά χρόνια  με ένα φίλο που είχε κάνει την πρωτοφανή για τότε εγχείρηση by pass. Ο  βρετανός γιατρός του είχε πει να περπατά, πράγμα επίσης πρωτοφανές για την αντίληψη που επικρατούσε τότε ότι ο καρδιακός κάθεται σχεδόν ακίνητος. Στον συνόδευα λοιπόν τον πρώτο καιρό για να νικήσει τον φόβο και μετά κόλλησα. Περπατούσαμε λοιπόν 1-2 ώρες στις 6 π.μ. κάθε πρωί, μόνοι η με 3-4 άλλους …τρελούς, που στο τέλος γνωριζόμαστε και καλημεριζόμαστε μέσα στο ξημέρωμα. Τώρα που ανέκαμψα δριμύτερη διαπίστωσα ότι … δεν χωράμε να περάσουμε το πρωί στους διαδρόμους του άλσους. Τρέχουν, περπατάνε, γυμνάζονται στα όργανα πραγματικό πανηγύρι. 

Μην αφήνεστε, κρατηθείτε υγιείς και νέοι, θα ανταμειφτείτε. Είναι ωραία η ζωή ακόμα και όταν μεγαλώνεις και γερνάς. Δεν με πειράζει να γεράσω αρκεί να γεράσω καλά.

Το καινούργιο μωρό σας

Στην Αμερική οι οικογένειες, που τα παιδιά έχουν πια φύγει λόγω σπουδών/εργασίας  η λόγω γάμου λέγονται «empty nesters», άδειες φωλιές. Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια παρατηρείται το ίδιο φαινόμενο. Σύμφωνα με τους ψυχολόγους η ψυχική ισορροπία των γονιών, που φεύγουν τα παιδιά από το σπίτι και δεν έχουν ακόμα την ηλικία των ηλικιωμένων παππούδων η γιαγιάδων είναι λίγο εύθραυστη, ιδιαίτερα στην Ελλάδα που έχουμε στενούς οικογενειακούς δεσμούς. Φυσικά αναφέρομαι στις περιπτώσεις, που πραγματικά φεύγουν τα παιδιά χωρίς να έρχονται να παίρνουν φαγητό καθημερινά η να κουβαλάνε τα άπλυτά τους στη μανούλα. Έχουμε παραδείγματα γάμων, που διαλύθηκαν μετά την αποχώρηση των παιδιών.

Εκεί ακριβώς δημιουργείται ένα κενό, ιδιαίτερα στις γυναίκες που δεν ξέρουμε τι να κάνουμε τον ελεύθερο χρόνο, που ξαφνικά προκύπτει. Πέραν όμως του χρόνου αντιμετωπίζουμε και το πρόβλημα της θεμελιώδους αλλαγής, δηλαδή ας ξεκινήσουμε από το θέμα φαγητό. Πως θα αλλάξεις αυτή την καθημερινή ρουτίνα του ελέγχω το ψυγείο, σκέπτομαι τι θα φάμε, ψωνίζω, μαγειρεύω σεβαστή ποσότητα. Άσε εκείνες τις μικρές αμαρτίες σοκολατάκια, μπισκοτάκια, παγωτάκια  που αγόραζες …για το παιδί, τώρα πώς να τις αγοράσεις που τις απαγορεύει και ο γιατρός. Μου πήρε ένα χρόνο για να καταφέρω να μειώσω τις ποσότητες στο μαγείρεμα και ακόμα μερικές φορές πέφτω έξω. Εκείνο το κέικ που εξαφανιζόταν μόλις άρχιζαν οι αφίξεις στο σπίτι σε χρόνο dt, τώρα όχι μόνο το τρως μόνη μου αλλά και η κόρη μου μου είπε «μην ξαναφτιάξεις γιατί πήραμε κάποια κιλά και δεν θέλουμε να τρώμε»!!! έμεινα αποσβολωμένη την πρώτη φορά.

Πολλοί θα πουν «μια χαρά όλος ο χρόνος δικός σου, να κάνεις ότι θέλεις». Αλήθεια τι θέλεις να κάνεις? Εκείνο το κλασσικό «σκέψου τι ήθελες να κάνεις στα 20, που γέννησες και κάντο τώρα» είναι ότι πιο ηλίθιο έχει λεχθεί πότε. Απευθύνεται μόνο σε ανώριμους ανεγκέφαλους. Είναι δυνατόν να έχεις τα ίδια θέλω στα 20 και στα 50? Άσε που έχεις ξεχάσει και τι σου άρεσε, δεν ξέρεις τι σου αρέσει τώρα εσένα προσωπικά και όχι σε όλη την οικογένεια και φοβάσαι η βαριέσαι να ψάξεις. Μια μεγάλη τρύπα στη ζωή σου ξαφνικά σαν καθίζηση εδάφους και εσύ στο κενό. Σε χτυπάει η ανεμελιά στο κεφάλι και εσύ ψάχνεις την ρουτίνα σου και σε αντιμετωπίζουν όλοι σαν τρελή.

Το καλύτερο είναι να βρείτε κάτι να αγαπάτε, κάτι δικό σας. Ας πούμε ένα σκυλάκι, ένα γατάκι, κάτι τέλος πάντων που να χαϊδεύετε και να σας αγαπάει μόνο και μόνο επειδή το αγαπάτε. Μπορεί να σκέφτεστε την δέσμευση μια και μόλις τελειώσατε με το 90% των δεσμεύσεων σας, αλλά σκεφτείτε το, είναι μεγάλη γλύκα που όταν θα το παίρνετε αγκαλιά σας διαπερνά μια γλυκιά ζέστη και θαλπωρή. Θα είναι το καινούργιο σας μωρό. Μήπως σας λείπει?

Gardening η κηπουρική του μπαλκονιού

Όταν εμείς κάποτε ήμασταν παιδιά τα περισσότερα σπίτια είχαν κήπο η έστω κηπάκι στο πίσω μέρος. Συνήθως τα μπροστά κομμάτια ανθούσαν τριανταφυλλιές, γαρυφαλλιές,  νυχτολούλουδα, γαρδένιες, ενώ στο πίσω ήταν ο λαχανόκηπος. Ποιο σπίτι δεν είχε μαϊντανό, σέλινο, άνηθο, μαρούλια και ότι χρειαζόταν κάθε μέρα στο μαγείρεμα. Και ύστερα ήρθαν οι πολυκατοικίες…! Χάθηκαν όλα.

Τώρα βλέπω μια επαναφορά έστω και στα μπαλκόνια. Εδώ και τρία χρόνια, αφού προμηθεύτηκα πέντε μεγάλες ζαρντινιέρες, φυτεύω τα δικά μου λαχανικά. Εντάξει αυτό δεν θα πει ότι καταργήσαμε τον μανάβη, αλλά φέτος για παράδειγμα που έσπειρα μια ζαρντινιέρα, για πρώτη φορά με μαρούλια δεν αγοράσαμε  καθόλου. Ναι έτσι απλά τα έσπειρα στη ζαρντινιέρα και τα υπόλοιπα τα ανέλαβε το ποτιστικό σύστημα. Οι ζαρντινιέρες μου διαθέτουν μαϊντανό, σέλινο, άνηθο, ρόκα, βασιλικό, θυμάρι, ρίγανη, δυόσμο και μαρούλια.

Μου φαίνεται φοβερά συγκινητικό να κόβω από την γλάστρα και να χρησιμοποιώ στην κουζίνα την παραγωγή. Το σπουδαιότερο μάθημα που πήρα ήταν ο σεβασμός στην ποσότητα. Αυτά τα λαχανικά είναι τόσο δροσερά και αρωματικά που δεν χρειάζεται μεγάλη ποσότητα, άλλωστε είναι εκεί όταν το χρειάζεσαι, το χώμα και το νεράκι στο κρατάνε ζωντανό και φρέσκο όταν το χρειαστείς. Πέρυσι το καλοκαίρι φάγαμε και 4-5 κολοκυθάκια από την κολοκυθιά που είχα φυτέψει. Κάθε πρωί που έβγαινα στο μπαλκόνι την χάζευα και πραγματικά ένοιωθα μια αγαλλίαση.

Είναι φανερό ότι όσο μεγαλώνεις ξαναγυρίζεις στα απλά πράγματα και τα εκτιμάς βαθιά και πραγματικά. Η ενασχόληση με αυτές τις ζαρντινιέρες είναι μια από τις πιο αγχολυτικές μου ασχολίες μετά το περπάτημα. Η σούπα φασολάδα με το σέλινο από την γλάστρα μου είναι ένα από τα μόνιμα πιάτα όταν έρχονται φίλοι, κατά απαίτησή τους. Σκέφτομαι γελώντας ότι τώρα που το κατσικάκι στη γάστρα είναι λίγο απαγορευμένη τροφή λόγω ..ηλικίας όλης της παρέας, έχουμε εκτιμήσει την φασολάδα γκουρμέ, όπως της ονομάζουν οι φίλοι μου.

Όλη η παρέα καλλιεργεί με πάθος και ανταλλάσουμε και γνώμες, γνώσεις και εμπειρίες. Είναι μια πολύ ωραία συζήτηση ώστε να αποφεύγουμε την σύγκριση της χοληστερόλης μας η τι μας είπε ο γιατρός την τελευταία φορά!!!!  Ανταλλάσουμε και προϊόντα.

Την επόμενη φορά που θα περάσετε έξω από ένα φυτώριο, ξοδέψτε 5 ευρώ για μια μικρή ζαρντινιέρα, λίγο χώμα και ένα φακελάκι σπόρους. Ξεκινήστε με κάτι απλό όπως μαϊντανό. Μην παρασυρθείτε στην καλλιέργεια τομάτας π.χ., εξοικειωθείτε πρώτα με το χώρα, θυμηθείτε, διαβάστε στο διαδίκτυο. Οι πληροφορίες στο internet είναι χιλιάδες τόσο στα ελληνικά όσο και στα αγγλικά. Θα δείτε ότι στις άλλες χώρες το έχουν ανάγει σε καθημερινότητα. Ζούμε σ’ ένα ευλογημένο τόπο και τόσο καλό καιρό που ευνοεί την βλάστηση, εκμεταλλευτείτε το. Είναι αναζωογονητικό, αγχολυτικό και τελικά χρήσιμο. Τώρα που η κρίση μας κλείνει πιο συχνά στο σπίτι φτιάξτε  ένα ωραίο μπαλκόνι και  καθίστε να το  απολαύσετε το βραδάκι. Τα περισσότερα λουλούδια μπορούν να γίνουν από ένα κλωναράκι που θα κόψετε από κάπου. Έχω μια τεράστια σεφλέρα που την φύτεψα όταν κάποιο απόγευμα μου ήρθαν στο κεφάλι κάτι κομμάτια που έκοβε κάποιος σε κάποιο μπαλκόνι κουρεύοντας ένα μεγάλο φυτό. Στο σπίτι μου δεν κλείνουμε παντζούρια και δεν τραβάμε κουρτίνες γιατί έχουμε πολύ μεγάλες γλάστρες με φίκους, σεφλέρες, τριανταφυλλιές, γαρδένιες τόσο πολύ μεγάλες που καλύπτεται το παράθυρο και δεν φαίνεται. Είναι μια δροσιά να βλέπεις απέναντι μέσα από μια πράσινη κουρτίνα την απέναντι πολυκατοικία, νομίζεις ότι είσαι στο δάσος.

Ψάξτε το. Τα ποτιστικά συστήματα είναι πολύ φτηνά πια και είναι πάρα πολύ εύκολο να τα τοποθετήσετε μόνοι σας. Έρχεται καλοκαιράκι, αν δεν προβλέπονται διακοπές η προβλέπονται πολύ λίγες λόγω κρίσης, τότε το πράσινο μπαλκόνι είναι μια πολύ ωραία όαση δροσιάς και ξεκούρασης. Δεν χρειάζονται πολλά χρήματα, μόνο κόπος και αγάπη για τα φυτά και αυτά θα σας το ανταποδώσουν.

Κρατήσου σε φόρμα

Υπάρχουν μερικά πράγματα που θεωρούνται δεδομένα, όπως π.χ. η κίνηση. Όταν λέμε κίνηση, εννοούμε όλα εκείνα, που κάνουμε κάθε μέρα στη ζωή μας, εργασία, μετακινήσεις, ψώνια, διασκέδαση κ.λ.π. Είναι όμως στ’ αλήθεια δεδομένα?  Όσο μεγαλώνω   καταλαβαίνω εκείνη την αγωνία της γιαγιούλας μου που έλεγε «την ανημποριά φοβάμαι» και συμπλήρωνε «η ζωή είναι δώρο και όποτε θέλει ο Θεός σου το παίρνει πίσω».  Τελευταία αντιμετώπισα πάλι ένα πρόβλημα με πόνους στα πόδια λόγω στατινών  (φάρμακα για την χοληστερόλη). Ήταν μια δύσκολη κατάσταση, που αισθάνεσαι μια μεγάλη αδυναμία να περπατήσεις, να κινηθείς γενικά να ζήσεις. Σου φαίνονται όλα δύσκολα και βαριά. Μπορεί να κάθεσαι στον καναπέ και να μην μπορείς να σηκωθείς η να σηκώνεσαι με πολύ δυσκολία, αυτό που λέμε με το ζόρι. Το πρόβλημα λέγεται μυοπάθεια και έχει πολύ μεγάλη διάδοση στο εξωτερικό, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, εκεί που έχουν κάνει τα όρια της χοληστερόλης λαστέξ και το κατεβάζουν  ανάλογα με τα συμφέροντα των φαρμακευτικών εταιρειών. Έχω περάσει από όλα τα στάδια των παρενεργειών αυτών των φαρμάκων. Από απλούς πόνους στα άκρα μέχρι οξεία νεφρική ανεπάρκεια και ραβδομυόλυση  που μου στοίχισαν δύο μήνες στο νοσοκομείο. Για κάποιο άγνωστο λόγο ο οργανισμός μου αποφάσισε να ανακάμψει μόνος του. Παρόλο που η απλή ανάγνωση των παρενεργειών στο χαρτάκι που υπάρχει στο κουτάκι όλων των στατινών περιέγραφε σαν «πολύ πολύ σπάνια περίπτωση» επακριβώς όλα όσα μου συνέβησαν, κανένας μα κανένας γιατρός (τουλάχιστον οκτώ καθηγητές ήταν πάνω από το κεφάλι μου όταν ήμουν σχεδόν σε κώμα) δεν παραδέχεται, ότι αυτό συνέβη από τις στατίνες. Η πρόσφατη, μετά από τέσσερα χρόνια, απόπειρα να ξαναπάρω τα ίδια σε μικρότερη ποσότητα φάρμακα μόλις έχει  καταλήξει στο να εμφανιστούν τα ίδια προβλήματα, που στην αρχή μοιάζουν με πόνοι στις αρθρώσεις, αλλά δεν είναι.  

Η τύχη όμως είναι πολλές φορές με το μέρος μου στη ζωή, το παραδέχομαι. Εχτές σκεπτόμενη αν έκανα καλά που σταμάτησα άμεσα τα φάρμακα χωρίς να κρίνω ότι  χρειάζεται να πείσω γιατρούς, που ούτε καν ακούνε τι τους λες, έπεσα στο internet πάνω σε ένα εκπληκτικό video του γιατρού Χρήστου Ντέλλου, δ/ντη της καρδιολογικής κλινικής του Τζανείου Νοσοκομείου, στο οποίο περιγράφει ακριβώς την περίπτωσή μου χωρίς να με γνωρίζει!! Το βρήκα στην σελίδα in2life στα video με τον τίτλο «Χοληστερίνη μύθοι και πραγματικότητα για τις στατίνες». Εκπληκτικό video από το στόμα ενός γιατρού. Πρέπει να το δείτε όλοι, όσοι παίρνετε στατίνες και να αποφασίσετε τι θα κάνετε. Επίσης ο ίδιος γιατρός έχει μια ιστοσελίδα εξαιρετική που αξίζει πραγματικά να την επισκεφτείτε. 

Όλη η συνέντευξη του γιατρού είναι ένας ύμνος στην άσκηση και την καλή διατροφή. Είναι πραγματικά πολύ ωραίος ο τρόπος, που μιλάει για την άσκηση και διατροφή, τονίζοντας τι ακριβώς οφέλη μπορεί να έχεις, χωρίς κορόνες και διαφημιστικά τερτίπια. Σε αφήνει να κρίνεις μόνος σου πόσα μπορείς να ωφεληθείς μόνο και μόνο επειδή θα αρχίσεις να ασκείσαι. Είναι πραγματικά καταλυτικός ο λόγος του  που υμνεί τον τρόπο που το ίδιο το σώμα και η φύση φροντίζει για την υγεία σου αν δεν τα παραβιάζεις συνεχώς. 

Σήμερα το πρωί λοιπόν, όταν πήγα να περπατήσω έστω και με το ζόρι (7 ημέρα στη σειρά) σκεπτόμουν, ότι πάλι με κορόιδεψαν στην αρχή τα συμπτώματα, πάλι πείστηκα από τον ορθοπεδικό ότι έχω οστεοαρθρίτιδα !!! Την προηγούμενη φορά με είχαν πείσει ότι έχω άκανθα στο πέλμα (τότε είχα ενοχλήσεις στο κάτω μέρος των ποδιών), η οποία δεν θεραπεύεται, όπως λένε οι γιατροί, αλλά η δική μου εξαφανίστηκε!!! μετά από 7-8 μήνες που μου πήρε η αποτοξίνωση από τις στατίνες. 

Πάντως σήμερα αισθανόμουν μεγάλη ευεξία και περπάτησα μια ώρα. Βέβαια μετά ένοιωθα κουρασμένη, αλλά θα περάσει . Θεωρώ το περπάτημα την πιο ωραία, ασφαλή και αγχολυτική άσκηση που υπάρχει. Μερικές φορές, όταν είμαι σε «στρίμωγμα» ψυχικό λόγω δουλειάς η οικογενείας, κλείνω τα μάτια μου και φαντάζομαι το εαυτό μου να περπατάει και ηρεμώ. Μάλλον κάτι περισσότερο διαχέεται στο σώμα μου κάτι σαν χαρά ανάμικτη με ευτυχία. 

Αγοράστε ένα πολύ καλό ζευγάρι παπούτσια αθλητικά και ξεκινήστε, το σπουδαιότερο είναι το πρώτο βήμα. Κάντε το. Θα νοιώθετε πιο ήρεμοι, πιο ξεκούραστοι, πιο νέοι. Θα φτιάξουν εκείνες οι αϋπνίες που σας ταλαιπωρούν. Το σώμα θα γίνει πιο ελαστικό. Η χοληστερόλη και η πίεση θα εξαφανιστούν. Θα μάθετε να κάνετε τις πιο παραγωγικές σας σκέψεις με το περπάτημα. Θα έλεγα να μην βάζετε ακουστικά στα αυτιά σας, αφουγκραστείτε τους ήχους της πόλης, ιδιαίτερα αν περπατάτε το πρωί που η πόλη ξυπνά όπως εγώ. Πραγματικά σήμερα περίμενα να πάω έστω και αν πονούσαν τα πόδια.  Και μόνο η σκέψη με ξύπνησε ευχάριστα. Δεν υπάρχει άλλο πιο δυνατό αντίδοτο για την κρίση, που το αποκτάτε δωρεάν!! Καλημέρα σας.

Η γενιά των babyboomers, η γενιά μας

Η γενιά των babyboomers είμαστε οι άνθρωποι που γεννηθήκαμε μεταξύ των ετών 1946-1964, η γενιά Χ. Η γενιά που άλλαξε τον κόσμο, όπως είναι αποδεκτό ακόμα και από τους διαφόρους, που προσπαθούν να πείσουν ότι η σημερινή οικονομική κρίση οφείλεται στην «απληστία της γενιάς των babyboomers (bb)». Είμαστε ακόμα ενεργοί , οι περισσότεροι τουλάχιστον, ενημερωμένοι και μαχητικοί. Είμαστε οι επόμενοι συνταξιούχοι, που όμως δεν λέμε να καταθέσουμε τα όπλα. Ένα βασικό λάθος, κατά την γνώμη μου, είναι ότι κακόμαθαμε τα παιδιά μας. Ίσως ήταν επακόλουθο της εικόνας που δημιουργούσαμε, να έχουμε και τα «τέλεια» παιδιά. Είναι φυσικό να μην είναι οπωσδήποτε τα παιδιά ανάλογα των γονιών. Η γενιά Υ, η επόμενη, είναι μάλλον σε δύσκολη θέση, όπως και η millenium. Σχίζεται βίαια το κουκούλι των γονιών και τα παιδιά πέφτουν στο κενό. Αυτά τα παιδιά που θεωρούν must τα τρία κινητά, την 45αρα τηλεόραση, το αυτοκίνητο, το καθημερινό καφεδάκι espresso των 3-4 ευρώ, το club κάθε μέρα, την Μύκονο, τα φιρμάτα πανάκριβα ρούχα και το delivery όταν πεινάνε. Αλήθεια το έχετε παρατηρήσει, ότι για τα παιδιά το φαγητό στο σπίτι μπαίνει από την πόρτα και όχι από τη κουζίνα!! Τώρα τι να λέμε το ίδιο είναι εκείνο το σάντουιτς από το σπίτι με το τυρί Ελβετίας και το φουαντρέ με το club sandwich από τα Goodies ?? όχι ρωτάω εγώ τώρα. Βέβαια όλα αυτά χωρίς ποτέ να έχουν βγάλει ούτε ένα ευρώ, άλλωστε …ακόμα σπουδάζουν κατακτώντας το 4^ο η 5^ο μεταπτυχιακό, που αναρωτιέμαι τι στο καλό θα το κάνουν με τέτοια ανεργία.

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, έχουν αρχίσει και οι ..διεθνείς κατηγορίες για τους bb. Οι άπληστοι, τα φάγανε όλα, τα καταστρέψανε όλα..και άλλα πολύ πιο σκληρά και άδικα. Άραγε αφήσαμε κάποιες οφειλές? Σε ποιους και γιατί? Εμείς τα δημιουργήσαμε και όσο τα χαρίζαμε απλόχερα γύρω μας σε παιδιά, γονείς, υπαλλήλους, σε ανάπτυξη και πλούτο ήταν καλά, τώρα όμως που καταναλώσαμε τον πλούτο που η δική μας γενιά παρήγαγε μας κακίζουν κιόλας. Άδικο νομίζω. Αχάριστο πιστεύω.

Πάντως δεν το βάζουμε κάτω, συνεχίζουμε να δουλεύουμε, να διασκεδάζουμε όσο μας επιτρέπει η κρίση και γιατί όχι να ονειρευόμαστε ακόμα.

Το πιο αστείο είναι ότι η γενιά μας, που παρήγαγε όλα αυτά προσαρμόστηκε αμέσως στις συνθήκες της κρίσης, σε αντίθεση με τους κατηγόρους μας των επόμενων γενεών που κλαψουρίζουν συνεχώς για την άδικη ζωή λες και  κάποιος τους είπε ποτέ ότι η ζωή είναι δίκαιη.

Ombre

Ombre, μια γαλλική λέξη που σημαίνει κυριολεκτικά σκιά, είναι μια τάση που βλέπω στο χώρο της μόδας και στο σπίτι για την Άνοιξη & Καλοκαίρι διαχέεται σε όλο το ο 2012. Έχετε παρατηρήσει; Στο Παρίσι, το παιχνίδι παίζεται με διάφορες αποχρώσεις και εμπνευσεις από τον τρόπο που χρησιμοποιούνται τα χρώματα, σε ότι επιλέχθηκε από την αρχή για να τονίσουν. Παρατήρησα κυρίως υδατογραφίες αποχρώσεις εσπεριδοειδών και ήχους των ωκεανών σε ταπετσαρία, στο δάπεδο και ακόμη και στα κεραμίδια. Εδώ είναι μερικές φωτογραφίες που αναδεικνύουν εμπνευσμένα  αυτή την τάση - όμορφη, έτσι δεν είναι;!

Peony Lim

Vintage φόρεμα

Stella MacCartney σακκάκι

Christian Laboutin γόβες

Hermes τσάντα

Linda Farrow γιαλιά

 

Οι πρώτες δροσιές έρχονται!!

Πραγματικά παρά τον καύσωνα του σαββατοκύριακου η ΕΜΥ επιμένει ότι την άλλη εβδομάδα θα έρθει η πρώτη δροσιά που θα μας προετοιμάσει για το Φθινόπωρο που είναι προ των πυλών!
Ώρα λοιπόν να έχουμε έτοιμο κάτι πέρα από τα αέρινα τιραντάκια, που είχαμε καταφύγει για να αντιμετωπίσουμε το πιό ζεστό καλοκαίρι των τελευταίων 65 ετών.

 

Όταν λέμε ότι μια γυναίκα είναι "classy΄΄ ....

Η κλασσική εμφάνιση  είναι πάντα διαχρονική και δίνει στη γυναίκα έναν άλλο αέρα. Βέβαια εκτιμάται μόνο από τους σχετικούς ανθρώπους και όχι από όλους,γιατί αυτού του είδους οι εμφανίσεις δεν στηρίζονται στο κραυγαλέο, αλλά στην ποιότητα των υφασμάτων, στην αρμονία των χρωμάτων και στην σαν γάντι εφαρμογή.

LANVIN Φθινόπωρο και Χειμώνας 2012.

Μπορεί η φωτογράφηση του οίκου LANVIN να είναι λίγο εξεζητημένη για καθημερινές γυναίκες
αλλά μπορούμε να αντιγράψουμε λεπτομέριες που θα έκανε καθε μιά ξεχωριστή.

Κομψές λεπτομέρειες

 

Έρχεται Φθινόπωρο.

Έρχεται Φθινόπωρο και βλέπετε μερικούς minimal συνδιασμούς σε συνδιασμό με παπούτσι Jimmy Choo που δεν έχουν ηλικία.

Υψηλή ραπτική σε κεντημένο κορσάζ.

'Οταν η μόδα κεντάει.

Γλυκά χρώματα για το καλοκαίρι.

Απλά και κομψά με μερικές έξυπνες αλλά όχι κραυγαλέες πινελιές.

Η κομψότητα αρχίζει στα 40.!!!

Λευκά μαλλιά

 

Ποιός είπε ότι τα λευκά μαλλιά δεν είναι σέξυ????

Drappe η απόλυτη κομψότητα.